هدف ما بازگرداندن مسجد به مرکز زندگی اجتماعی مردم است

به گزارش خبرنگار ایکنا از آذربایجان غربی، حجت الاسلام والمسلمین علی ملانوری، مشاور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس ستاد هماهنگی کانون های فرهنگی هنری مساجد کشور، روز گذشته 31 مردادماه در همایش «مسجد، کانون نشاط» اظهار کرد: مسجد، انقلاب اسلامی را ساخته و هشت سال دفاع مقدس را اداره کرده و مسجد در تندباد حوادث، حافظ این نظام مقدس و الهی بود.

وی افزود: در جنگ ناجوانمردانه اخیر نیز از آغاز جنگ تا امروز که مردم عزیز ما در میدان حضور دارند، مسجد همچنان پناهگاه و سنگر اصلی مردم محسوب می شود.

حجت الاسلام والمسلمین ملانوری بیان کرد: امروز «مسجد محوری» و «محله محوری» به یک گفتمان مشترک میان مدیران و مسئولان کشور تبدیل شده و ریاست جمهوری، مسئولان فرهنگی و اجرایی کشور و به ویژه مقام معظم رهبری، بر اهمیت نقش مسجد در محلات تأکید داشته اند و این نگاه در فرمان ایشان به فرمانده محترم بسیج نیز جلوه گر شده است.

وی ادامه داد: قرارگاه های مسجد محوری و محله محوری در کشور در حال فعالیت هستند و در استان ها و شهرها نیز ائمه جماعات و خادمان مساجد تلاش می کنند تا مسجد محوری را از یک شعار به واقعیتی عینی تبدیل کنند.

رئیس ستاد هماهنگی کانون های فرهنگی هنری مساجد کشور تصریح کرد: هدف ما این است که مسجد را دوباره به مرکز زندگی اجتماعی مردم، محل ارتباط، تربیت، فعالیت فرهنگی و معنوی و پناهگاه مردم در مسائل مختلف تبدیل کنیم البته این کار، آغاز یک راه طولانی و دشوار است چراکه مساجد ما با آسیب ها و مشکلات مختلفی روبه رو هستند.

وی گفت: در حوزه زیرساختی و عمرانی، بسیاری از مساجد نیازمند تعمیر و تجهیز هستند و در حوزه اقتصادی نیز شرایط مساجد یکسان نیست، برخی مساجد از امکانات و ظرفیت های مناسبی برخوردارند، اما مساجد مناطق محروم، روستاها و مناطق حاشیه ای گاهی برای تأمین ابتدایی ترین هزینه های خود نیز با مشکل مواجه اند.

حجت الاسلام والمسلمین ملانوری عنوان کرد: در حوزه نیروی انسانی و ساختار نهادی نیز مشکلاتی وجود دارد و تعداد قابل توجهی از مساجد امام جماعت ندارند و در بسیاری از مساجدی که امام جماعت دارند، ائمه جماعات به دلیل مسئولیت های متعدد نمی توانند تمام وقت خود را در مسجد سپری کنند.

وی افزود: ما باید مساجدی را که از امام جماعت، پایگاه بسیج، کانون فرهنگی و هنری و زیرساخت های لازم برخوردارند به الگوی فعالیت محله محور تبدیل کنیم به گونه ای که در شرایط عادی و حتی در شرایط بحران، بتوانند در حوزه آموزش، مشاوره، تربیت، امدادرسانی و رسیدگی به نیازمندان نقش آفرینی کنند.

رئیس ستاد هماهنگی کانون های فرهنگی هنری مساجد کشور اضافه کرد: در کنار آن، سایر مساجد نیز باید از نظر زیرساخت، نیروی انسانی و پشتیبانی نهادی تقویت شوند تا بتوانیم مسئله مسجد محوری و بازگشت مسجد به جایگاه اصلی خود در زندگی اجتماعی مردم را محقق کنیم.

وی ادامه داد: اهمیت فعالیت قرارگاه ملی مسجد است که یک نعمت بزرگ برای کشور محسوب می شود و در این قرارگاه، 6 مجموعه مهم مرتبط با اداره و مدیریت امور مسجد در کنار یکدیگر قرار گرفته اند: شورای سیاست گذاری ائمه جمعه، مرکز مدیریت حوزه های علمیه، سازمان تبلیغات اسلامی، سازمان اوقاف و امور خیریه، سازمان بسیج و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

حجت الاسلام والمسلمین ملانوری گفت: هم افزایی این مجموعه ها می تواند فصل جدیدی از رشد و توسعه معنوی و مادی مساجد را رقم بزند و بر اساس همین نگاه، باید توجه داشته باشیم که مدیر طبیعی مسجد، امام جماعت است و سایر دستگاه های امدادرسان و خدمات رسان نیز باید در خدمت مسجد قرار بگیرند تا مسجد بتواند نقش واقعی خود را در محله ایفا کند.

وی افزود: در داخل مسجد، دو مجموعه مهم می توانند بازوان توانمند امام جماعت باشند، نخست، شجره طیبه بسیج و پایگاه های مقاومت بسیج است که مسئولیت بخش مهمی از فعالیت ها و کنش های داوطلبانه مسجد و محله را بر عهده دارد و دوم، کانون های فرهنگی و هنری مساجد هستند که مخاطب اصلی آن ها کودکان و نوجوانان اند و در حوزه هایی همچون فرهنگ، هنر، رسانه، کتاب و کتابخوانی، فعالیت های قرآنی، سرود، نمایش و تولیدات رسانه ای فعالیت می کنند.

رئیس ستاد هماهنگی کانون های فرهنگی هنری مساجد کشور خاطرنشان کرد: امروز حدود 28 هزار و 300 کانون فرهنگی و هنری در سراسر کشور فعالیت دارند و حدود 12 هزار کتابخانه مسجدی با مخازن باز یا بسته در مساجد فعال است و بیش از پنج هزار گروه نمایشی و بیش از پنج هزار گروه سرود در کانون های فرهنگی و هنری مساجد فعالیت می کنند و در حوزه رسانه نیز طرح ثبت نام، ساماندهی و آموزش 10 هزار انسان رسانه مسجدی در حال اجراست تا این افراد بتوانند نقش خبرنگار و روایتگر فعالیت های مسجد را ایفا کنند.

وی ادامه داد: درباره اثری است که امروز از سوی کودکان و نوجوانان کانون های فرهنگی و هنری مساجد ارومیه ارائه شد که در کشور بی نظیر است و اینکه حدود 150 کودک و نوجوان و جمعی از جوانان از کانون های مختلف مساجد در کنار یکدیگر قرار گرفته اند و یک اثر تلفیقی با عنوان «روایت انقلاب» را در قالب شعر، موسیقی، نمایش و حرکت های نمایشی اجرا کرده اند، اتفاق بسیار ارزشمندی است. حجت الاسلام والمسلمین ملانوری تصریح کرد: من به عنوان کسی که سال ها در حوزه فرهنگ و هنر فعالیت کرده ام و تجربه برگزاری جشنواره ها و فعالیت های موسیقایی و فرهنگی را داشته ام با اطمینان عرض می کنم که این اثر ظرفیت تبدیل شدن به یک الگوی ملی را دارد و به نظر من، اگر این اثر با یک تولید تصویری حرفه ای، ارتقای طراحی لباس و فرم اجرا و یک تدوین رسانه ای مناسب همراه شود می تواند در سطح ملی عرضه شود و الگویی برای سایر استان ها باشد.

محله محوری؛ فرصتی برای هم افزایی مردم و مسئولان

رضا رحمانی، استاندار آذربایجان غربی نیز در این همایش با اشاره به اهمیت اجرای طرح محله محوری اظهار کرد: طرح محله محوری فرصتی ارزشمند برای هم افزایی میان مردم، مسئولان و مجموعه های فعال در محلات است تا مسائل و مشکلات به درستی شناسایی و برای رفع آنها راهکارهای عملی ارائه و اجرا شود.

وی افزود: استفاده از ظرفیت های مردمی و محلی می تواند روند حل مشکلات را تسریع کرده و زمینه مشارکت بیشتر مردم در اداره امور محلات را فراهم کند.

رحمانی با اشاره به اینکه مساجد از مهم ترین ظرفیت های اجتماعی محلات به شمار می روند، بیان کرد: باید نگاه ما به مسجد تغییر کند و مسجد تنها به محل برگزاری نماز و مناسبت های مذهبی محدود نشود، بلکه در عرصه های مختلف اجتماعی، فرهنگی و حل مسائل مردم نیز نقش آفرینی کند.

وی ادامه داد: مسجد باید در متن زندگی مردم و در کنار آنها برای رفع مشکلات محله حضور فعال داشته باشد زیرا از گذشته پناهگاه مردم و محل رجوع آنان برای حل مسائل و مشکلات بوده و باید این اعتماد و احساس در جامعه دوباره تقویت شود و مردم باید احساس کنند اگر با مشکلی مواجه شدند، می توانند به مسجد مراجعه کرده و از ظرفیت امام جماعت، هیئت امنا، بسیج، کانون های فرهنگی و دیگر مجموعه های فعال در مسجد برای حل مسئله خود بهره بگیرند.

استانذار آذربایجان غربی با تاکید بر ضرورت مشارکت همگانی در حل مسائل محلات تصریح کرد: زمانی می توانیم مشکلات محلات را به شکل مؤثر برطرف کنیم که همه افراد، چه مسئولان و چه مردم، خود را در برابر مسائل جامعه مسئول بدانند و اگر احساس مسئولیت و مشارکت عمومی شکل بگیرد، بسیاری از مشکلات با استفاده از ظرفیت های موجود و همکاری مردم و مسئولان قابل حل خواهد بود و نیازی نیست همه امور تنها از سوی دستگاه های دولتی پیگیری شود.

وی با بیان اینکه دولت به تنهایی قادر به حل همه مشکلات جامعه نیست، گفت: ظرفیت اصلی برای حل بسیاری از مسائل در خود مردم و محلات وجود دارد، باید زمینه حضور و مشارکت مردم فراهم شود و دستگاه های اجرایی نیز در کنار آنان قرار گیرند و استفاده از ظرفیت گروه های مردمی، مساجد، نخبگان، معتمدان و مجموعه های فعال محلی می تواند به شکل گیری یک مدیریت مشارکتی و مؤثر در محلات کمک کند.

رحمانی با تاکید بر ضرورت برنامه ریزی دقیق و نتیجه محوری در فعالیت های مساجد عنوان کرد: فعالیت های مسجد باید هدفمند، مسئله محور و مبتنی بر نیازهای واقعی محله باشد و صرف برگزاری برنامه کافی نیست؛ بلکه باید مشخص شود هر برنامه چه مسئله ای را حل می کند و چه نتیجه ای برای مردم به همراه دارد و افراد فعال در مسجد باید با برنامه مشخص و تقسیم کار مناسب برای رفع مشکلات محله پای کار باشند.

وی در ادامه با تاکید بر اهمیت فعالیت های فرهنگی افزود: امروز دشمن تلاش می کند با ایجاد ناامیدی در میان جوانان و القای ناکارآمدی، سرمایه اجتماعی جامعه را تضعیف کند در چنین شرایطی، تقویت امید، نشاط اجتماعی و اعتماد عمومی از اهمیت ویژه ای برخوردار است و مساجد می توانند با اجرای برنامه های فرهنگی، تربیتی و اجتماعی، نقش مؤثری در مقابله با این جریان ایفا کنند.

رحمانی با اشاره به نقش مساجد در تحولات اجتماعی و به ویژه شرایط اخیر اضافه کرد: مساجد در جنگ اخیر نیز نشان دادند که همچنان از ظرفیت بالایی برای سازماندهی، همدلی و پشتیبانی مردمی برخوردارند و این ظرفیت نباید تنها در شرایط بحرانی مورد استفاده قرار گیرد، بلکه باید در تمام عرصه های اجتماعی، فرهنگی و خدمت رسانی به مردم فعال باشد و به صورت مستمر تقویت شود.

وی ادامه داد: ظرفیت مسجد باید از یک ظرفیت عبادی فراتر رفته و به یک ظرفیت اجتماعی مؤثر برای حل مسائل مردم و محلات تبدیل شود و مسجد می تواند محور همدلی، مشارکت، خدمت رسانی و حل مسائل محله باشد و با همراهی مردم و مسئولان، زمینه تحقق محله ای پویا، بانشاط و مسئله محور را فراهم کند.

ضرورت نوآوری در فعالیت های کانون های فرهنگی و هنری مساجد

محسن رضایی، مسئول مدیر ستاد هماهنگی کانون های فرهنگی و هنری مساجد آذربایجان غربی نیز در این همایش اظهارکرد: مساجد نباید تنها به مکان های عبادتی محدود شوند، بلکه باید به عنوان مراکز جامع تربیتی و اجتماعی، قلب تپنده محله ها باشند و مسجد زمانی شکوه واقعی خود را بازمی یابد که در کنار نماز و ذکر، به دغدغه های مردم گوش دهد و محیطی پویا برای رشد معنوی و اجتماعی جامعه فراهم کند.

وی افزود: کانون های فرهنگی و هنری مساجد نیز بازوی اجرایی و خلاق این مسیر هستند که این کانون ها با بهره گیری از ظرفیت های هنری و فرهنگی، می توانند مفاهیم عمیق دینی و انقلابی را با زبانی تازه و جذاب به گوش نسل جدید برسانند و پل ارتباطی مستحکمی میان آموزه های وحیانی و نیازهای روز جامعه ایجاد کنند.

رضایی بیان کرد: تقویت کانون ها و حمایت از فعالیت های نوآورانه در محیط مسجد، ضرورتی انکارناپذیر است و هدف ما  که با ایجاد فضای صمیمی و پویا، مسجد را به کانون جذب جوانان تبدیل کنیم تا آن ها در کنار عبادت، فرصتی برای شکوفایی استعدادهای خود بیابند و با نگاهی امیدوارانه به آینده، در مسیر خدمت به دین و وطن گام بردارند.

وی ادامه داد: در مورد برگزاری این مراسم، تالار وحدت به عنوان میزبان انتخاب شد تا ستاد کانون های مساجد آذربایجان غربی، با هماهنگی مرکز رسیدگی به مساجد و سپاه ارومیه، مدیریت این امر خطیر را بر عهده بگیرند و دلیل انتخاب این مکان، برگزاری مراسم رونمایی از سرود نمایش «روایت انقلاب» بود که نیازمند فضای سالن بود و امکان برگزاری آن در مصلا یا مساجد مانند سال های گذشته فراهم نبود.

مسئول مدیر ستاد هماهنگی کانون های فرهنگی و هنری مساجد آذربایجان غربی تصریح کرد: دستور جناب استاندار ولایی و جهادی استان است که تأکید کردند در دهه منتهی به هفته دولت، نمایشگاهی از دستاوردهای صنایع دستی و مشاغل خانگی در پیرامون تالار برگزار شود و هدف از این اقدام حمایت از این عزیزان و بازدید شرکت کنندگان در همایش ها از دستاوردهای آن هاست.

وی گفت: ما باید همواره به یاد داشته باشیم که پیشوای شهید ما فرمودند: «پذیرای جوانان و نوجوانان باشید با روی باز و زبانی گشاده، تا آبادانی مسجد را به چشم ببینید».

انتهای پیام